Navigation

Q & A : The World Tipiṭaka Project in Roman Script


Tipitaka001.jpg

พระไตรปิฎกสากล อักษรโรมัน ชุด 40 เล่ม


คำถาม เกี่ยวกับ "พระไตรปิฎกสากล อักษรโรมัน"

พระไตรปิฎก คืออะไร ?
พระไตรปิฎก (Tipiṭaka) เป็นแหล่งรวบรวมคำสั่งสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งพระอรหันตเถระ 500 รูป ได้รวบรวมไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 1 และได้สืบทอดมาเป็นภาษาปาฬิด้วยการสวด ท่องจำ และในที่สุดได้มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรของชาติต่างๆ ซึ่งได้มีการตรวจสอบความเที่ยงตรงในการประชุมมหาสังคายนาต่างๆ ของโลกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน นับเป็นเวลาร่วม 3,000 ปี มาแล้ว

พระไตรปิฎกปาฬิชุด 40 เล่ม ที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ได้พระราชทานทุนทรัพย์ก่อตั้งกองทุนเผยแผ่ มีชื่อย่อว่า “พระไตรปิฎกสากล อักษรโรมัน” (World Tipiṭaka Edition in Roman Script) จัดพิมพ์โดยกองทุนสนทนาธัมม์นำสุขฯ ในพระสังฆราชูปถัมภ์ฯ ในประเทศไทย รวมเป็นชุด 40 เล่ม จำนวน 20,024 หน้า นับเป็นพระไตรปิฎกภาษาปาฬิ ชุดสมบูรณ์ชุดแรกของโลกที่จัดพิมพ์เป็นอักษรโรมัน (ปาฬิ เขียน ตามเสียงที่สืบทอดมาในพระไตรปิฎกปาฬิ และตรงตามการพิมพ์พระไตรปิฎกปาฬิในสมัย รัชกาลที่ 5)

พระไตรปิฎกสำคัญอย่างไร ?
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อทรงใกล้เสด็จดับขันธปรินิพานได้ประทานคำสั่งสอนสำคัญมีบันทึกในพระ ไตรปิฎก ว่า “พระธัมม์และพระวินัยที่เราตถาคตแสดงแล้ว บัญญัติแล้วแก่เธอทั้งหลาย จะเป็นศาสดาของเธอทั้งหลายเมื่อตถาคตล่วงลับไป” ดังนั้น พระไตรปิฎกจึงเป็นนพระบรมศาสดาในปัจจุบันสมัยและจะเป็นหลักการสำคัญสูงสุดใน พระพุทธศาสนาเถรวาทตลอดไป

การสืบทอดพระไตรปิฎกปาฬิ ด้วยการสร้างและเผยแผ่พระไตรปิฎกจึงเป็นการบำเพ็ญกุศลสูงสุด เพราะเป็นการสืบทอดคำสอนของพระบรมศาสดาโดยตรง อานุภาพแห่งกุศลธัมมทานนี้ย่อมนำมาซึ่งความสุขและปัญญาบารมีมาสู่บุคคลผู้ บำเพ็ญกุศลทั้งในปัจจุบันและอนาคต


ต้นฉบับพระไตรปิฎกปาฬิ ชุด 40 เล่ม นี้มาจากใหน ?
ต้นฉบับพระไตรปิฎกสากลเป็นผลจากการประชุมสังคายนาสากลระดับนานาชาติ ซึ่งพระสงฆ์เถรวาทผู้เชี่ยวชาญพระไตรปิฎกจากทั่วโลก จำนวน 2,500 รูป ได้มาร่วมประชุมในปี พ.ศ. 2500 ซึ่งสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้ทรงเป็นหนึ่งในผู้แทนคณะสงฆ์ไทยเข้าร่วมประชุมสังคายนาด้วย แต่ต้นฉบับพระไตรปิฎกปาฬิในครั้งนั้นได้จัดทำเป็นอักษรพม่า จึงทำให้มิได้มีการเผยให้แพร่หลายเป็นสากล

การจัดพิมพ์พระไตรปิฎกสากลครั้งนี้ เป็นการนำข้อมูลภาษาปาฬิจากการสังคายนาระดับนานาชาติในปี พ.ศ. 2500 มาตรวจทานใหม่ให้ถูกต้องสมบูรณ์ยิ่งขึ้น และจัดพิมพ์ใหม่เป็นอักษรโรมันด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุดแห่งยุค ซึ่งได้จัดพิมพ์สำเร็จในปี พ.ศ. 2548 นอกจากนี้ยังได้จัดทำเป็นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของพระไตรปิฎกปาฬิให้เป็น มาตรฐานสากลด้วย


ปาฬิ คืออะไร ?
ปาฬิ (Pāḷi) หรือ ภาษาปาฬิ (ที่ไทยเรามักเขียนกันว่า บาลี) ในพระไตรปิฎก หมายถึงภาษาพระธัมม์ หรือ ธัมมะ (Dhamma) ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้และสั่งสอนไว้แก่ชาวโลก ภาษาปาฬินี้กำเนิดจากภาษาของอินเดียโบราณ ต่อมาได้ใช้บันทึกพระธัมม์คำสอนในพระพุทธศาสนาเถรวาท (ซึ่งต่างจากภาษาสันสกฤต ซึ่งใช้บันทึกคำสอนในศาสนาพราหมณ์ฮินดู)

ดังนั้น คำสอนของพระพุทธเจ้าจึงควรเขียนตามหลักภาษาปาฬิว่า พระธัมม์ หรือ ธัมมะ (Dhamma) แทนการเขียนตามหลักภาษาสันสกฤตว่า ธรรม (Dharma)

ปาฬิ ปัจจุบันมักเขียนว่า บาลี แต่ควรเขียนว่า “ปาฬิ” (ฬ-ปาฬิ ไม่ใช่ ล-วิลาส) ซึ่งเป็นการเขียนที่ถูกต้องตามเสียงที่สืบทอดมาแต่อดีต และได้ใช้คำ "ปาฬิ" พระไตรปิฎกปาฬิ ตั้งแต่ในสมัยรัชกาลที่ 5


ภาษาปาฬิสำคัญอย่างไร ?
ปาฬิ เป็นชื่อเรียกพระไตรปิฎกโดยตรง และเป็นภาษาที่ใช้บันทึกคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ดังนั้น ภาษาปาฬิจึงเป็นภาษาสากลของนานาชาติ การพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นภาษาปาฬิ ทำให้สามารถเผยแผ่พระธัมม์คำสอนไปในดินแดนต่างๆ ทั่วโลกได้ นอกจากนี้ภาษาปาฬิไม่มีอักษรของตน เพราะภาษาปาฬิสามารถใช้อักษรของชาติต่างๆเขียนภาษาปาฬิได้ เช่น ภาษาปาฬิอักษรสิงหล (ศรีลังกา) ภาษาปาฬิอักษรขอม (ใช้ในสมัยไทยโบราณ) ภาษาปาฬิอักษรสยาม (ไทยสมัย ร. 5) หรือ ภาษาปาฬิอักษรโรมัน (สากล) เป็นต้น

เนื่องจากภาษาปาฬิเป็นภาษาสากลที่ชาวโลกในนานาประเทศสามารถอ่านออกเสียงสวด ภาษาปาฬิได้เป็นอย่างดี เห็นได้จากพระสงฆ์เถรวาททั่วโลกเมื่ออ่านหรือเขียนด้วยอักษรโรมันย่อมออก เสียงสวดมนต์ได้เป็นเสียงเดียวกัน การจัดพิมพ์เป็นอักษรโรมันครั้งนี้จึงเป็นการจัดพิมพ์เป็นอักษรสากลที่ทำให้ ชาติต่างๆ สามารถอ่านภาษาปาฬิในพระไตรปิฎกได้แพร่หลายยิ่งขึ้น พระไตรปิฎกสากลฉบับนี้จะเป็นต้นฉบับที่จะสามารถแปลเป็นภาษาต่างๆ ได้อย่างถูกต้องและแพร่หลายไปในโลก


อักษรโรมันคืออะไร สำคัญอย่างไร ?
อักษรโรมัน (Roman Alphabet) เป็นอักษรเก่าแก่ของอารยธรรมโลก เช่น A a, B b, C c, ... เกิดขึ้นในอาณาจักรโรมันโบราณในทวีปยุโรป ปัจจุบันอักษรโรมันนี้เป็นรากฐานของอักษรของชนชาติต่างๆในทวีปยุโรปและ ทวีปอเมริกา เช่น อิตาลี อังกฤษ เยอรมัน อเมริกา และแคนาดา เป็นต้น

ในศตวรรษที่ 19 ชาวยุโรปเมื่อศึกษาพระพุทธศาสนาก็ได้ตกลงกำหนดใช้อักษรโรมันในการพิมพ์ภาษา ปาฬิไว้แล้ว เรียกว่า พระไตรปิฎกภาษาปาฬิอักษรโรมัน (Pāḷi Tipiṭaka in Roman Script) โดยวิธีการเขียนที่ได้ตกลงเป็นมาตรฐานทางวิชาการแล้ว เช่น พระไตรปิฎกในภาษาปาฬิ ออกเสียงว่า “ติปิฏกะ” ก็ใช้อักษรโรมันแทนว่า Tipiṭaka โดย ใช้ แทนเสียง หรือ “ธัมมะ” ก็ใช้อักษรโรมันแทนว่า Dhamma โดยใช้ ตัว dh แทนเสียง เป็นต้น (ดูรายละเอียดการเทียบเสียงปาฬิกับอักษรโรมัน)

ในประเทศไทยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อได้พระราชทานนามสกุลแก่ประชาชนไทย ก็พระราชทานวิธีการเขียนนามสกุลภาษาไทยด้วยอักษรไทย ควบคู่กับการเขียนอักษรโรมัน เพื่อเป็นมาตรฐานสากลให้ชาวไทยและชาวโลกออกเสียงนามสกุลในภาษาไทยได้ถูกต้อง

อักษรโรมันจึงมิใช่เป็นอักษรใหม่แต่เป็นอักษรเก่าแก่ที่แพร่หลายทั่วโลก ซึ่งในประเทศต่างๆ ใช้อักษรในชาติของตนพิมพ์พระไตรปิฎกจะต้องมีอักษรโรมันเทียบด้วย เพื่อให้คนทั่วไปสามารถอ่านได้ถูกต้อง แต่การจัดพิมพ์พระไตรปิฎกปาฬิเป็นอักษรโรมันจากต้นฉบับการสังคายนาสากล เป็นการจัดพิมพ์เป็นครั้งแรกของโลก


ครงการพระไตรปิฎกสากลอักษรโรมัน มีลักษณะพิเศษอย่างไร ?
โครงการ พระไตรปิฎกสากล อักษรโรมัน เป็นการจัดดำเนินการพิมพ์ใหม่ตามมติของการสังคายนาสากล พ.ศ. 2500 โดยพิมพ์ภาษาปาฬิของพระไตรปิฎกฉบับสมบูรณ์เป็นครั้งแรกด้วยอักษรโรมัน ซึ่งเป็นอักษรสากลที่ชาวโลกสามารอ่านออกเสียงภาษาปาฬิได้ นอกจากนี้ยังเป็นการจัดพิมพ์ด้วยระบบเทคโนโลยีที่ทันสมัย ตรงตามหลักการแห่งความพอเพียง แต่สามารถเผยแผ่ไปได้อย่างมีศักยภาพไปในนานาประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะเป็นการจัดพระราชทานตามรอยพระไตรปิฎกปาฬิอักษรสยาม ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงโปรดให้จัดพิมพ์และพระราชทานแก่สถาบันสำคัญทั่วโลกมาแล้ว

การเผยแผ่พระไตรปิฎกสากลจึงเป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนาในระดับสถาบันนานาชาติ เพื่อการศึกษาพระไตรปิฎกอย่างจริงจัง ดังนั้นการที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ประธานกิตติมศักดิ์การพระราชทานและประดิษฐานพระไตรปิฎกสากลในนานาประเทศ ได้ทรงริเริ่มสำหรับประชาชนทั่วไป เรียกว่า “พระไตรปิฎกศึกษาระดับนานาชาติ” ย่อมจะนำมาซึ่งปัญญาและสันติสุขแก่มนุษยชาติโดยส่วนรวม

 
ข้อเปรียบเทียบ Print E-mail


ข้อเปรียบเทียบ : พระไตรปิฎกปาฬิ ฉบับสากลอักษรโรมัน กับ ฉบับอิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ ในประเทศไทย

หมายเหตุ : ข้อเปรียบเทียบต่างๆ นี้เป็นเพียงประเด็นสำคัญของโครงการต่างๆ พึงทราบว่าความพยายามในการจัดทำพระไตรปิำฎก
ย่อมเป็นกุศลอันล้ำ้เลิศทั้งสิ้น และเป็นธรรมดาที่โครงการพระไตรปิฎกที่จัดทำภายหลัง หรือจัดทำในอนาคตย่อมมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น

ฉบับสากล อักษรโรมัน ฉบับอิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ ในประเทศไทย
(มหาสังคายนาสากลนานาชาติ พ.ศ. 2500)
1. การสังคายนา ต้นฉบับพระไตรปิฎกปาฬิ และผลงานการพิมพ์
สังคายนาระดับนานาชาติ พ.ศ. 2500 สังคายนาระดับชาติ พ.ศ. 2331
ต้นฉบับของโลก (ฉัฏฐสังคีติ) แบ่งเป็น 40 เล่ม ต้นฉบับสยามรัฐของไทย แบ่งเป็น 45 เล่ม
พระไตรปิฎกปาฬิอักษรโรมัน ชุด 40 เล่ม ชุดแรกของโลก ไม่มีการพิมพ์เป็นหนังสือ
   
2. พัฒนาการใหม่ทางภูมิปัญญาพระไตรปิฎกปาฬีของโครงการ
ระบบอ้างอิงกับฉบับสำคัญของโลก 12 ฉบับ ระบบอ้างอิงกับฉบับอื่นๆ 3 ฉบับ
มีระบบสากล (IPA) ช่วยการออกเสียงบาฬีสังวัธยาย ใช้ระบบดั้งเดิม และต้องอาศัยการจดจำวิธีการออกเสียงปาฬิ
มีการตรวจทานข้อมูลพระปาฬิใหม่ทั้งหมด (30 ล้านอักษร) ไม่มีการตรวจทาน
มีการตรวจทานเชิงอรรถจากต้นฉบับการสังคายนาสากล ไม่มีการตรวจทานเชิงอรรถ
   
3. พัฒนาการทางเทคโนโลยีสารสนเทศ
สร้างฐานข้อมูลพระไตรปิฎกสากล ไม่มีนโยบายถอดเป็นอักษรอื่นๆ สร้างฐานข้อมูลจากพระไตรปิฎกสยามรัฐ
ระบบเทียบเสียงอักษรโรมัน กับ สัททอักษรสากล
ระบบแปลงเป็นอักษรต่างๆ 8 อักษร
พัฒนาด้วยโปรแกรมเปิดรหัสต้นฉบับ (Open source) พัฒนาด้วยโปรแกรมปิดรหัสต้นฉบับ (Close source)
เป็นระบบมาตรฐานแบบเปิด ใช้งานได้กับทุกแพลตฟอร์ม เป็นระบบมาตรฐานแบบปิด ใช้ได้เฉพาะระบบเชิงพาณิชย์
สามารถใช้งานได้จากอินเตอร์เน็ต ต้องติดตั้งในคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (Installation)
มีระบบบริการแบ่งปันข้อมูลเผยแผ่ (WebSevice) ใช้ได้เฉพาะบุคคล
ใช้ระบบเรียงพิมพ์ประสิทธิภาพสูง (Latex Typesetting) ไม่มีระบบเรียงพิมพ์
มีพระไตรปิฎกศึกษาและการค้นคว้าฐานข้อมูล (Data mining) มีอรรถกถา ฎีกา (?)
มีระบบคลังข้อมูลพระไตรปิฎกปาฬิ (Pāḷi Tipiṭaka Corpus) ไม่มี
มีพจนานุกรมพระไตรปิฎกเสียงสังวัธยาย ไม่มี
   
4. ลักษณะโครงการ
เป็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเถรวาท เป็นผลงานทางวิชาการสาขาวิชาคอมพิวเตอร์
เป็นโครงการสากลสามารถเผยแผ่ไปในสถาบันนานาประเทศ เป็นโครงการเฉพาะในสถาบันการศึกษา
การศึกษาสร้างเครือข่ายคลังอารยธรรมทางปัญญา & สันติสุข การศึกษาทางภาษาปาฬิ อรรถกถา พุทธศาสตรศึกษา ฯลฯ
เปิดมิติใหม่ต่างๆ : เทคโนโลยี สันติสุข ความมั่นคง เปิดมิติด้านเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เพื่อค้นคว้าพระไตรปิฎก
โครงการเอกชนดำเนินงานเป็นธัมมทาน โครงการที่รัฐสนับสนุนและจำหน่าย
   
5. อนาคตของโครงการ
มีการแปลเป็นภาษาต่างๆ และมีพระไตรปิฎกศึกษาสำหรับโลก มีการแปลภาษาไทย และไม่มีการศึกษาพระไตรปิฎก
สืบทอดปณิธานพระไตรปิฎกอักษรสยาม สมัย ร. 5 เป็นงานวิชาการเพื่อเผยแผ่ข้อมูล
สร้างมาตรฐานสื่ออิเล็กทรอนิกส์สากลเผยแผ่พระพุทธศาสนา เผยแผ่สื่อข้อมูลภาษาปาฬิคอมพิวเตอร์
อักษรโรมันเป็นมาตรฐาน ไม่มีนโยบายถอดเป็นอักษรอื่นๆ มีการถอดเป็นอักษรอื่นๆ (transliteration)